نخستین هفته‌نامه تخصصی حمل و نقل

HAMLONAGHL WEEKLY

TWEEKLY.IR

امروز: ۱۳۹۶ چهارشنبه ۴ مرداد | Wednesday 26 Jul 2017 | اِلأَربِعا ٢ ذو القعده ١٤٣٨
پربیننده‌ترین:
پربیننده‌ترین
تیتر خبرها
کیوسک
شماره: 120 | ۱۳۹۶ دوشنبه ۱۹ تير
کد خبر: ۱۳۲۷۷
حسین آفریده:

انتقال دانش فنی جزء لاینفکی از قراردادهای نفتی است

اولین قرارداد برمبنای مدل جدید قراردادهای نفتی (IPC) هفته گذشته به ارزش ۴,۸ میلیارد دلار با کنسرسیومی از شرکت نفتی توتال فرانسه، یک شرکت چینی و یک شرکت ایران به امضا رسید. قراردادی که براساس اعلام پاتریک پویانه مدیرعامل شرکت توتال یک میلیارد دلارسرمایه‌گذاری این شرکت در بخش فراساحل فاز ۱۱ پارس جنوبی صورت خواهد گرفت. پویانه گفته است که دوباره برای قراردادهای دیگر به ایران بازمی گردد و این بدان معناست که سد سرمایه‌گذاری خارجی بعداز تحریم‌های طولانی مدت و سنگین بین‌المللی شکسته شده است. حسن آفریده نماینده دو دوره مجالس ششم وهفتم و کارشناس حوزه نفت معتقد است که قرادادهای جدید نفتی پیام امنیت را به سرمایه‌گذاران خارجی داده و نتیجه اجرای آنها می‌تواند به انتقال دانش و تکنولوژی و اشتغالزایی بینجامد. گفت‌وگو با وی درباره نقدها و حسن‌های قراردادهای جدید نفتی را بخوانید:
*****

 


قراردادهای جدید که به اختصار IPC معروف شده، تا امروز که اولین قرارداد آن بسته شد، راه پرفراز و نشیبی طی کرد. نقدهای بسیاری به آن صورت گرفت و بارها از مجلس به دولت و بالعکس برای اصلاح ارجاع شد. به نظر شما مهم‌ترین ویژگی این قراردادها چیست م چه تأثیری می‌تواند در صنعت نفت و گاز کشور بگذارد؟
قراردادهای جدید نفتی IPC مشکلات قراردادهای قبلی را ندارند. قراردادهای قبلی کوتاه مدت بوده و برداشت صیانتی از مخازن براساس آنها صورت نمی‌گیرفت. انتقال تکنولوژی اساس نبود، اما در قراردادهای جدید این دو موضوع لحاظ شده و از درجه اهمیت بالایی برخوردار است. قرار است از طریق شرکت‌های دانش بنیان و دانشگاهها انتقال تکنولوژی به حوزه علمی کشور هم اتفاق بیفتد. اگر قرار باشد شرکت‌های صاحب تکنولوژی در کشور کار کنند حتما باید یک شریک داخلی داشته باشند و این موضوع در قراردادهای جدید هم مورد توجه قرار گرفته است. حسن این اتفاق این است که دانش فنی از طرف خارجی انتقال می‌یابد و دوم با قرار گرفتن یک دانشگاه یا شرکت دانش بنیان کنار سرمایه‌گذاران خارجی مثل توتال به راحتی می‌توان انتقال تکنولوژی را انجام داد. به این پدیده که رسوب علمی می‌گویند نه هزینه‌ای متوجه شرکت‌های خارجی است و نه برای شرکت‌های ایرانی هزینه بر است.
مخالفت‌ها البته بیشتر بر حول محور محرمانه بودن متون قراردادها بود. هنوز هم گروهی هستند که با وجود امضای اولین قرارداد اعتراض می‌کنند.

 


البته مخالفان قراردادهای نفتی دو دسته هستند؛ یک گروه تصور می‌کنند که دانش علمی و انتقال فناوری با این قراردادها صورت نمی‌گیرد و گروه دیگر بحث شان بر  محرمانه بودن اطلاعات و نوع تنظیم قراردادهاست، اما با اصلاحاتی که صورت گرفته به نظر می‌رسد که این دو نقد دیگر وارد نیست. متن قراردادها قرار است در اختیار نمایندگان مجلس قرار بگیرد. باید توجه داشت که صنعت نفت ایران لازم است برای آنکه در جایگاه گذشته و حتی بالاتر قرار بگیرد، نیاز به سرمایه‌گذاری دارد. سرمایه‌گذاری در این صنعت بسیار کلان است و از عهده بودجه دولت یا بخش خصوصی بر نمی‌آید. این امر تنها در گرو جذب سرمایه خارجی امکان‌پذیر است. نقد دیگر منتقدان جلوگیری از خام فروشی است. در حالی که اگر نفت تولید نکنیم، جایگاه‌مان را در اوپک از دست می‌دهیم و از سویی معلوم نیست که  برای توسعه کشور و ایجاد اشتغال باید چگونه منابع تهیه کنیم.

 


برخی‌ها هم معقتدند که قراردادهای جدید نفتی در مقایسه با قراردادهای کشورهای همسایه جذابیت ندارد و نیاز به اصلاح در سالهای بعد را دارد، نظر شما چیست؟
کشورهای همسایه از شیوه production sharing  در قراردادهای نفتی با شرکت‌های خارجی استفاده می‌کنند که اقبال زیادی هم داشته است، اما ویژگی کشور ما نیروی انسانی متخصص و ارزان‌قیمت است که در کشورهای همسایه وجود ندارد. در نتیجه می‌توان با همین قراردادها هم ایجاد انگیزه کرد. هرچند وزارت نفت تلاش کرده که قراردادهای جدید را جذاب کند، اما این تفاوت هم  دارد.

 


از سویی قراردادهای جدید نفتی دقیقا با توجه به ویژگی میادین نفت و گاز کشور طراحی شده‌اند. برخلاف آنچه که برخی منتقدان می‌گویند، این قراردادها برای همه میادین یک جور طراحی شده، این‌گونه نیست. مدل قرارداد یکسان است و درهر مذاکره‌ای توافق درباره هزینه سرمایه‌گذاری و سود حاصله چانه‌زنی می‌شود. درحالی که چارچوب اصلی همان‌گونه که اشاره شد، بلند مدت بودن زمان قرارداد است. توجه داشته باشید که بسیاری از چاههای کشور قدیمی هستند و با تکنولوژی قدیمی استحصال یم شوند این بدان معناست که بخشی از منابع ما حین استحصال از بین می‌رود درحالی که با تکنولوژی‌های جدید بیشترین بهره‌وری حاصل می‌شود.

 

از سوی ازدیاد برداشت صور می‌گیرد و این امر در سایه تکنولوژی‌های جدید محقق خواهد شد. این تکنولوژی‌های همانند گذشته از طریق تزریق گاز به چاهها صورت نمی‌گیرد. این شیوه در گذشته سبب هدررفت منابع نفت در چاهها می‌شد. در حالی که براساس تکنولوژی‌های جدید که کشور ما در اختیار ندارد، این شیوه دیگر مورد استفاده قرار نمی‌گیرد. شرکت‌های نفتی بزرگ دنیا با دانش روز کار استحصال نفت را انجام یم دهند. آنها از چاهها برداشت صیانتی می‌کنند و راندمان تولیدشان بالاست. ورود شرکت‌های خارجی برای توسعه و استخراج نفت می‌تواند این دانش را در اختیار صنعت نفت و گاز کشورمان قراردهد.

 


تحلیل شما از جایگاه صنعت بعد از سرمایه‌گذاری‌های جدید چیست؟
اگر این قراردادها را اجرائی کنیم، موقعیتی که در اوپک داریم تقویت می‌شود و دوم می‌توانیم کالاهایمان را به کالای ارزشی تبدیل کنیم و سوم میزان تولید کشور بالا می‌رود. افزایش تولید گاز در چهارسال گذشته سبب شد تا جایگاه ایران در بین کشورهای صادرکننده گاز تقویت شود و ریاست کشورهای عضو مجمع صادرکنندگان گاز برای دو دوره پیاپی در اختیار ایران و آقای دکتر عادلی قرار بگیرد. این موضوع به‌دلیل تلاش‌های داخل کشور در صنعت گاز صورت گرفته است.

 


همچنین در حوزه پتروشمی در سالهای اخیر سبب افزایش درآمد کشور و قدرت ایران در بازارهای صادراتی شده است. اگر مخالفان این قراردادها بر سرراه آن سنگ اندازی نمی‌کردند، یا چوب لای چرخ شان نمی‌گذاشتند، شاید امروز زودتر این قراردادها اجرائی شده و نتایج اولیه هم به‌دست آمده بود. هرچه در این مسیر زمان را از دست بدهیم به ضرر کشور است زیرا رقبای ما در میادین مشترک و البته کشورهای عضو اوپک با سرعت هرچه تمامتر در جهت افزایش تولید و گرفتن بازارهای جهانی در حال حرکت هستند. با این حال هنوز هم دیر نشده و اولین قرارداد با توتال می‌تواند راه سرمایه‌گذاران خارجی را به ایران باز کند.

 


خبرگزاری‌های خارجی بعداز انعقاد قرارداد توتال با ایران نوشتند که اروپایی‌ها توجهی به تهدیدهای ترامپ نکرده‌اند و برای سرمایه‌گذاری در ایران مصمم هستند، به نظر شما این اتفاق نتیجه چیست؟
ورود سرمایه‌گذاران خارجی که به دنبال اعتماد دوباره مردم به آقای روحانی و تثبیت چهارسال دیگر رویه تعامل با کشورهای جهان سبب شده تا سرمایه‌گذاران خارجی با اطمینان بیشتری برای حضوردر ایران اقدام کنند. به جز توتال شرکت‌های نفتی دیگری هم مذاکرات خود را پیش برده‌اند و انتظار می‌رود که به‌زودی قراردادهای بعدی هم به امضا برسد. این امر سبب بهبود جایگاه ایران در اوپک و منطقه خواهد شد. درداخل کشور موجب ایجاد اشتغال شده و از سویی با داشتن سهم بزرگی در چرخه انرژی ایران می‌تواند در ثبات و امنیت منطقه هم نقش ایفا کند.

 

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیر سیستم منتشر خواهند شد
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهند شد
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشد منتشر نخواهند شد
عنوان صفحه‌ها
نظرسنجی