نخستین هفته‌نامه تخصصی حمل و نقل

HAMLONAGHL WEEKLY

TWEEKLY.IR

امروز: ۱۳۹۸ يکشنبه ۲۴ آذر | Sunday 15 Dec 2019 | اِلأَحَّد ١٧ ربيع الثاني ١٤٤١
پربیننده‌ترین:
تبلیغات
پروازنما تین نیوز
کیوسک
شماره: 226 | ۱۳۹۸ دوشنبه ۱۵ مهر
کد خبر: ۲۱۳۷۶
رئیس هیئت‌مدیره رجا در گفتگو با «حمل‌و‌نقل»:

نگذاریم مردم به ریل بی‌اعتماد شوند

رئیس هیئت‌مدیره شرکت حمل‌ونقل ریلی رجا در گفتگو با هفته‌نامه «حمل‌ونقل»، نسبت به صدای در آمدن زنگ خطر ریلی هشدار داد و از حاکمیت خواست تا نسبت به این مسئله واکنش نشان داده و با تحقیق و صرف منابع مالی اجازه ندهند اعتماد مردم به بخش ریلی کاهش یابد. علیرضا محمودی با اشاره به دو حادثه اخیر آتش‌سوزی واگن‌های ایستگاه رودشور قم و خروج قطار مسافری زاهدان-تهران از روی ریل و تلفات جانی و مالی این دو حادثه، بیان کرد که در صورت عدم توجه و رفع علل این حوادث، وقوع حوادثی ازاین‌دست دور از ذهن نخواهد بود.


از دیدگاه شما حادثه رودشور چگونه اتفاق افتاد؟
در ایستگاه رودشور حدود ۱۴۰ واگن مسافری و خدماتی دچار حریق شد که عمده آنها متعلق به رجا است. واگن‌های متوقف مسافری حسب مقررات و اعلام شرکت راه‌آهن جهت انتقال مسافر غیرقابل سیر بودند، چراکه عمرشان بالا بود. از این منظر ما هیچ بحثی با راه‌آهن نداریم اما نکته‌ای وجود دارد. با رخ‌دادن این آتش‌سوزی ضرر زیادی متوجه مجموعه ریلی کشور شد که عرض خواهم کرد. در این میان آنچه مسجل است این است که باید جبران خسارت شود.


میزان خسارت مشخص شده است؟
هنوز بررسی‌ها در این خصوص ادامه دارد. محرز است که میلیاردها تومان خسارت وارد شده که باید جبران شود. استدلال‌هایی که گاهی در فضای رسانه‌ای در مورد این رخداد می‌شود درست نیست و باید شرکت راه‌آهن طبق قوانین به خصوص قانون «دسترسی آزاد به شبکه حمل‌ونقل ریلی» به وظایف و مسئولیت خود وفادار باشد و جبران خسارت کند. سازمان تأمین اجتماعی هم به‌عنوان مالک شرکت رجا به جد و بی‌وقفه پیگیر است و رجا نیز باید در راستای دستور سهامدار تا استیفای حق پیگیر باشد.


در جلسات بررسی سانحه رودشور، راه‌آهن نسبت به موضع شما چه واکنشی داشت؟
شخصا در هیچ جلسه‌ای حول این موضوع شرکت نکرده‌ام اما تاکنون شرکت راه‌آهن به هیچ‌یک از مکاتبات رجا در این خصوص پاسخی نداده و حتی شفاهی اعلام کرده که هیچ تقصیری را متوجه خود نمی‌داند و بر این باور است که وظیفه نگه‌داری از واگن‌ها بر عهده شرکت‌های مالک است. اما رجا این باور را قبول ندارد و مستدل هم عدم قبول خود را به راه‌آهن اطلاع داده است.

 

بر اساس قانون مصوبه مجلس، شرح وظایف راه‌آهن به‌خوبی تبیین شده و مشخص است که صیانت و نگه‌داری از واگن‌ها بر عهده راه‌آهن است. در این خصوص اگر ضابطه‌ای هم باشد نباید قانون را نقض کند. اگر راه‌آهن ضابطه‌ای در اجرای قوانین دارد باید همسو و در راستای قانون باشد و نباید قانون را نقض کند. رجا هم با مستندات قانونی، حرف قانونی می‌زند. رجا به مکاتبات راه‌آهن قبل از این اتفاق نیز پاسخ داده و این هم جزء استدلال‌ها و مدارک ماست.


به مراجع قضایی هم مراجعه کردید؟
نه. امیدوارم که با رایزنی و جلسات موضوع حل شود. معتقدم مدیرعامل محترم و همچنین آقای موسوی (معاون مسافری راه‌آهن) از میزان ضرر وارده به رجا مطلع هستند و اصلشان بر کمک است. از سوی دیگر جدای از رجا، مسئولان ذی‌ربط سازمان تأمین اجتماعی به‌عنوان سهامدار این شرکت ضمن مکاتبه، بی‌وقفه در حال پیگیری ماجرای سوختن واگن‌های مسافری در ایستگاه رودشور قم هستند و از طریق راه‌آهن و سایر نهادها پیگیر جبران ضرر هستند.


در خصوص مکاتبات با راه‌آهن توضیح می‌دهید؟
زمانی که راه‌آهن تشخیص می‌دهد که واگن‌ها قابلیت سیر مسافری ندارند، به بعضی ایستگاه‌ها منتقل می‌کند. زمانی که این واگن‌ها به ایستگاه‌های خاصی منتقل می‌شوند که ازنظر ایمنی، پرخطر و پر ریسک است، باید خودش مسئولیتش را بپذیرد.


یعنی شما به نگه‌داری واگن‌ها در ایستگاه رودشور قم اعتراض داشتید؟
راه‌آهن تعدادی از واگن‌ها را بدون اطلاع به این ایستگاه برده است. آنهایی را هم که با اطلاع منتقل کرده بود، نسبت به آنها هم مسئولیت داشتند. از همه مهم‌تر اینکه راه‌آهن از سال گذشته حداقل در چند نوبت به رجا نامه نوشته است و برای اورژانس ریلی، قطار نجات و... تعداد قابل‌ملاحظه‌ای از این واگن‌ها را از رجا مطالبه کرده است. در یکی از مکاتبات راه‌آهن به‌صراحت از رجا خواسته که ۹۰ واگن را بابت یک موضوع خدماتی (نه مسافری) به راه‌آهن بدهد. این مکاتبات ابعاد بزرگ‌تری دارد.


در مورد رودشور حرف دیگری دارید؟
نگاه ما به تدبیر مدیرعامل محترم راه‌آهن است.


پیشنهادتان چیست؟
راه‌آهن باید محل نگه‌داری واگن‌ها را از ایستگاه‌های پرریسکی مانند رودشور، به ایستگاهی که از ایمنی و امنیت بیشتری برخوردارند، مانند ایستگاه اسلامشهر تغییر دهد.


الآن قیمت یک واگن مسافری چقدر است؟
این واگن‌های مسافری با واگن نو متفاوت هستند به همین دلیل نمی‌توان، ارزشی برابر با ناوگان نو برای آنها قائل شد. این واگن‌ها قابلیت حمل مسافر را از دست داده بودند اما کماکان در حوزه خدمات قابل بهره‌برداری بودند به همین دلیل زیان به رجا وارد شده است.


منظورتان این است که رجا درآمد خود را به دلیل اوراق‌کردن این واگن‌ها و ذوب‌کردن از دست داده و این‌گونه زیان کرده است؟
نه؛ به‌هیچ‌وجه قرار نبوده که این واگن‌ها اوراق شوند. قویا تکذیب می‌کنم که این واگن‌ها در راه ذوب بودند. راه‌آهن در مقاطع مختلف برای این واگن‌ها درخواست داده است. یکبار ۱۰۰ واگن، یکبار ۹۰ واگن برای موضوعی دیگر و حتی ۱۵ واگن برای اورژانس ریلی تقاضا شده است. یک شرکت ریلی هم برای خرده بار خود ۱۰ واگن از رجا خواسته بود، یعنی این همه واگن‌های دارای عمر بالا قرار نبوده به کوره بروند، بلکه مشتری داشتند.

 

البته رجا شرکتی سهامی است که به‌جز سوددهی به سهامدار خود، دید وسیع‌تری دارد. هیئت‌مدیره رجا به کلیت موضوع حمل‌ونقلی ریلی واقف هستند و عملکرد خودشان را متناسب با ایمنی این بخش حمل‌ونقلی تنظیم می‌کنند تا خدشه‌ای به ایمنی‌بخش ریلی وارد نشود. برای رجا خروج واگن‌های سن بالا و اوراق‌کردن راحت‌ترین راه است، اما رجا با اشراف به اینکه غیرازاین شرکت، هیچ مجموعه و نهاد دیگری این تعداد واگن ندارد، مؤظف است به جهت تأمین نیازهای خدماتی این واگن‌ها را نیز نگه‌داری کند تا در مواقع لزوم بهره‌برداری کند.


حادثه زاهدان را چگونه ارزیابی می‌کنید، با وجودی که شایعات زیادی از جمله کار خرابکاری یا کارشکنی و... مطرح است، نظر شما چیست؟
با توجه به گزارش کمیسیون عالی سوانح راه‌آهن آنچه محرز بوده این است که برخی پیچ‌های ریل‌ها باز شده‌اند. همگان بر این باوریم که از دست دادن حتی یک نفر جانکاه است. قطار ایمن‌ترین وسیله برای سفر است و نباید بگذاریم که به این تفکر خدشه وارد شود. امروز به نظر می‌رسد با جنایت عده‌ای سارق به ایمنی قطار خلل وارد شده و باید از تکرار این موضوع جلوگیری کرد.

 

به گمانم بلاک‌های پرخطری که در بیش از ۱۱ هزار کیلومتر مسیر ریلی کشور وجود دارد قابل احصاء هستند. البته در این باب باید حاکمیت احساس وظیفه کند و در مورد بلاک‌های پرخطر، با اختصاص بودجه شرایط را برای اقدام فوری شرکت راه‌آهن فراهم کند. تأکید می‌کنم حادثه قطار زاهدان-‌تهران زنگ خطر است و باید آن را جدی گرفت. نمی‌توان اجازه داد که عده‌ای سارق امنیت ریل را بر هم بزنند و خطرآفرینی کنند. اگر تمام واگن‌ها اوراق می‌شد ولی تلفات جانی نداشت، ضایعه جانکاهی نبود اما امروز جدای از مصدومان ۵ عزیز را از دست داده‌ایم و این بسیار تلخ است.

 

حقیقتا بعد از قضیه رودشور، خروج قطار زاهدان-تهران تلخی بخش ریلی را به دلیل ضایعه انسانی به‌شدت مضاعف کرد و لطمه سنگینی به کل مجموعه رجا وارد شده است. اگر این روند ادامه پیدا کند، امنیت ریل در اذهان عمومی خدشه‌دار می‌شود و وظیفه همه است که به مردم این پیام را برسانند که ریل ایمن است.


برای افزایش ایمنی شبکه ریلی چه باید کرد؟
حتما در دنیا راهکارهایی برای کنترل بلاک‌های پرخطر وجود دارد. باید سرمایه لازم برای ارتقای ایمنی در بخش ریلی از سوی حاکمیت تأمین شود و ایمن‌سازی در حد بالا و برای بازگشت اعتماد به ریل به‌عنوان ایمن‌ترین مُد حمل‌ونقل صورت گیرد. مجددا تأکید می‌کنم که این موضوع برای دیروز و امروز نیست بلکه سنواتی است و همت مجموعه دولت و مجلس را برای کمک به راه‌آهن می‌طلبد.


امروز رجا در چه وضعیتی است؟
رجا با سیلی صورتش را سرخ نگاه می‌دارد. تمام هم‌وغم رجا، آسایش و ایمنی مسافران، شادابی مأموران، ارتقاء کیفیت واگن‌ها و پرداخت حقوق کارکنان است. در برهه‌ای رجا معوقه زیاد داشت اما امروز به نظمی رسیده که امیدواریم با برنامه‌ریزی بیشتر این روند ادامه یابد. اعضای هیئت‌مدیره در تلاش هستند که تاریخ پرداخت حقوق کارکنان را ثابت کنند. اخیرا خدمات جانبی مانند سبد کالا و ... هم به مأموران رجا و شرکت‌های راهبری فنی و اجرایی ارائه شده است.


ناوگان در چه وضعیتی است؟
در بخش قطارهای حومه‌ای و تکلیفی همچنان مسائل حل‌نشده وجود دارد. در برهه‌ای ترن‌ست‌های رجا به مقصد یزد، به خاطر کمبود قطعه متوقف شدند. این قطارها تنها قطارهای خودکشش پرسرعت کشور هستند. هزینه‌های نگه‌داری آنها هم بسیار بالاست. از سرعت‌بالای آنها بهره‌برداری درستی نمی‌شود. گراف فعلی که برای مسیر تهران‌-‌مشهد در نظر گرفته شده است، باعث شده تا قطار به جای ۶ ساعت، به طور حدودی ۸ ساعته مسیر را طی کند که این روند اولا به قطار مذکور فشار وارد می‌کند و با توجه به اینکه این قطارها پرسرعت هستند، سرعت‌پایین استهلاک را بالا می‌برد.

 

ثانیا قیمت تمام‌شده این قطارها را بالا می‌برد. بهای گیربکس یک رام ترن‌ست تقریبا برابر با یک واگن مسافری و در حدود ۵ تا ۶ میلیارد تومان است. گیربکس هم بعد از طی‌کردن حداکثر یک‌میلیون کیلومتر باید تعمیر اساسی شود که این تعمیرات ۱۵۰ هزار یورو در شرکت سازنده هزینه دارد. ترن‌ست‌ها سرمایه عظیمی است که هزینه‌های آن بر دوش رجا است.

 

در دنیا بابت هر ۱۰۰ کیلومتر سفر با قطارهای تندرو ۱۴ یورو پرداخت می‌شود. با توجه به اینکه بخشی از هزینه‌ها ارزی و بخش دیگری ریالی پرداخت می‌شوند، محاسبه کردیم و به این نتیجه رسیدیم که در هر ۱۰۰ کیلومتر سیر این قطارها بیش از ۷ یورو هزینه داریم؛ یعنی قیمت بلیت مسیر تهران-مشهد، ۶۵ یورو می‌شود، یعنی حدود ۷۰۰ هزار تومان!  این بلیت برای مصرف‌کننده توجیه دارد؟ قطعا پاسخ همه خیر است به همین دلیل الآن ما ۸۰ هزار تومان این بلیت را به مسافر می‌فروشیم.

 

قطار ترن‌ست (پردیس)، قطاری است که تکنولوژی بالاتری دارد و باید هزینه‌های این تکنولوژی پرداخت شود. قطارهای پرسرعت مشمول هیچ حمایتی نیستند. درحالی‌که هر واگن این قطارها کشنده دارد و خودکشش است و از این منظر می‌تواند مشمول یارانه‌هایی باشد که به کشنده‌های دیزل تعلق می‌گیرد و از این محل سوبسید دریافت کند. در مورد قطارهای تکلیفی و حومه‌ای ضرر انباشته زیادی وجود دارد. به‌عنوان نمونه قیمت بلیت تمام‌شده مسیر تهران-‌قم حدود ۳۸ هزار تومان است اما این بلیت به همراه یک بطری آب به مسافر ۴ هزار تومان فروخته می‌شود!

 

برای جبران ضرر این خط به شورای عالی ترابری پیشنهاد شد که با توجه به قیمت اتوبوس معمولی این مسیر که حدود ۱۳ هزار تومان است، حداقل این
۴ هزار تومان را به اعداد معقول‌تر ۸ تا ۱۰ هزار تومان تغییر یابد، چراکه در این بخش سوبسیدی داده نمی‌شود، حداقل از محل فروش بلیت کمی زیان‌ها جبران شوند که با این پیشنهاد موافقت نشد. پرداخت یارانه سهم رجا برای شرکت راه‌آهن نیز دغدغه است. زیرا اگر یارانه رجا تخصیص یابد، ما نیز توان پرداخت هزینه اجاره دیزل را به راه‌آهن خواهیم داشت... هرچند که مبلغ طلب یارانه رجا نسبت به طلب بهای اجاره دیزل شرکت راه‌آهن بیشتر است.


در بخش ترن‌ست زیان‌ده هستید؟
قطعا. در بخش ترن‌ست‌ها کاملا زیان است و رجا و سهامدار آن، تأمین اجتماعی از این محل زیان می‌بینند. در سال گذشته بیش از ۸۰ میلیارد تومان زیان مستقیم متوجه رجا شده است. هزینه‌های تعمیراتی این قطارها بسیار بالاست چراکه به واسطه وارداتی بودن و صرف هزینه‌های ارزی و عدم پیش‌بینی سیاست‌های حمایتی ارزی، تأمین ارز از بازار آزاد، هزینه‌های نگه‌داری، تعمیر و بازسازی به‌شدت افزایش می‌یابد.


 با این شرایط چه آینده‌ای را برای بخش ریلی پیش‌بینی می‌کنید؟
با این اوضاع قطارهای ترن‌ست و حتی بخشی از قطارهای تکلیفی محکوم به توقف است.


افزایش ۲۲ درصدی قیمت بلیت قطار، زیان قطارهای ترن‌ست و قطارهای حومه‌ای را پوشش نداد؟
اولا افزایش قیمت بلیت، شامل قطارهای حومه‌ای نیست.


در مورد قطارهای پرسرعت نیز در یک مقطع چهارماهه در سال پیش هزینه‌های جاری این قطارهای رجا ۱۵۴ درصد افزایش یافت. ۲۲ درصد افزایش قیمت بلیت قطار، چقدر از این زیان را پوشش می‌دهد؟ شما پاسخ دهید.
سخنی نیز با مسئولان محترم راه‌آهن دارم. این عزیزان باید در عمل به این باور برسند که نمی‌توانند هزینه‌های سیر قطارها را بر روی دوش سازمان تأمین اجتماعی بیفکنند، نمی‌شود متولی اصلی بخش ریلی در تمام عرصه‌های ریلی و چه‌بسا بحث‌های حمایتی قاطعانه ورود نکند. راه‌آهن حتی نتوانست ارز نیمایی (نه کمک) را برای پرداخت بدهی رجا (در زمان دولتی بودن رجا این بدهی ایجاد شده) به راه‌آهن ترکیه تخصیص بگیرد.

 

راه‌آهن باید چتر نظارت، عملکرد و مسؤولیت خود را در تمام بخش‌ها بگستراند. مشهود است که شرکت‌های ریلی غیردولتی در بخش مسافری نمی‌توانند استیفای حق کنند و این درد باید درمان شود. تنظیم مقررات ریلی و نوع حمایت‌ها باید بررسی شوند، باید که در تنظیم قوانین، نظر جمعی که در این بخش فعالیت می‌کنند و منتفع می‌شوند باید در نظر گرفته شود.

 

تأکید می‌کنم اگر حمایتی صورت نگیرد، قطارهای حومه‌ای و ترن‌ست‌های رجا محکوم به توقف هستند. در دنیا در بخش مسافری ریلی یارانه به اشکال گوناگون وجود دارد و حتی کشورهای سرمایه‌داری هم حمایت‌های خود را از این بخش قطع نکردند. ما هم باید با بررسی کشورهای دیگر، اصلاحاتی را در راستای توسعه ریلی کشور در پیش بگیریم.


به نظرتان این ظرفیت وجود دارد که دوباره قیمت بلیت قطار افزایش یابد؟
نه. البته به غیر از حومه‌ای. انصافا قاطبه مصرف‌کننده توان پرداخت بیشتر را ندارد. کشورهای دیگر هم با اذعان به این نکته، ما به تفاوت قیمت تمام‌شده بلیت و قیمت فروش بلیت را توسط یارانه پوشش می‌دهند. سیستم عرضه و تقاضا هم افزایش دوباره را نمی‌پسندند. تأمین اجتماعی به‌عنوان سرمایه‌گذار حمایت می‌کند و در تلاش است که چرخ رجا بچرخد و از حرکت باز نایستد. اما تا کجا؟


در مورد قطارهای گردشگری که رجا راه‌اندازی کرده است، توضیح دهید.
شرکت رجا زیرمجموعه هلدینگ گردشگری تأمین اجتماعی است و این مسئله باعث مسؤولیت مضاعف این مجموعه برای توسعه گردشگری است. مسیرهای پر تقاضا و پر مسافر، شرکت‌ها و آژانس‌ها با حمایت راه‌آهن شناسایی شدند. بر پایه بررسی‌ها ظرفیت خوبی در این بخش وجود دارد و رجا و راه‌آهن توسعه این حوزه را در دستور کار دارند. امروز قطار گردشگری در مسیرهای تهران-سوادکوه، مشهد-نیشابور، تهران-کاشان، تهران-خور و بیابانک، تهران-قزوین، تهران-زنجان و... برنامه‌ریزی شده‌اند.

 

درعین‌حال ما در حال بررسی ظرفیت خطوط جنوب برای راه‌اندازی قطار گردشگری اندیمشک و حوزه جنوب هستیم که به‌مانند جواهری ارزشمند است. بررسی مسیر ریلی موسوم به مثلث طلای اصفهان-شیراز-یزد هم در دست بررسی و طراحی است.


در آستانه برگزاری مراسم اربعین هستیم، از برنامه‌های رجا برای این دوران بگوید.
با تمهیدات راه‌آهن و همکاری شرکت‌ها از ۱۵ مهر به مدت دو هفته قطارهای برنامه‌ای و ویژه اربعین و فوق‌العاده را خواهیم داشت. از مبادی تهران و مشهد به اهواز و کرمانشاه و همدان. طبق برنامه‌ریزی که امسال انجام شد رام قطاری از اصفهان به کرمانشاه نیز راه‌اندازی شده است. همچنین یک رام قطار جدید برای اولین با برای انتقال شیعیان پاکستان از زاهدان به خرمشهر از سوی راه‌آهن برنامه‌ریزی‌شده است که به گمانم چهار سیر خواهد داشت.

 

با وجود این برنامه‌ها پیش‌بینی می‌شود که میزان صندلی ناوگان ریلی اربعین امسال نسبت به سال گذشته ۴۰ تا ۵۰ درصد افزایش پیدا کند. آمار نشان می‌دهد که در برخی مسیرها مانند مسیرهای مشهد به کرمانشاه و اهواز بلیت‌ها فروش رفته است اما همچنان متقاضی وجود دارد.


برای مسیرهای پر تقاضا یا مسیرهایی که بیش از ظرفیت اعلام‌شده متقاضی وجود دارد، افزایش ظرفیت می‌دهید؟
برای افزایش ظرفیت باید هم ناوگان تأمین کرد و هم تردد خط را مدیریت کرد. ممکن است در برخی مسیرهای پر تقاضا ترافیک خط امکان افزایش قطارها را ندهد. درعین‌حال در راستای ساماندهی مسافران اربعین، تعداد قطارها و ناوگان در مسیرهای مختلف دائما در حال تغییر است تا با برنامه‌ریزی مناسب، خدمات مناسب به مسافران ارائه شود.

 

اما آنچه مسلم بوده این است که در بحث اربعین به خاطر اعتقاداتی که در شبکه ریلی اعم از مدیران و کارگران کلیه شرکت‌ها و راه‌آهن وجود دارد، تمام شبکه ریلی بسیار جدی تلاش می‌کنند و شبانه‌روزی در حال کار هستند تا در این مقطع زمانی خدمت به بهترین شکل انجام شود.

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیر سیستم منتشر خواهند شد
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهند شد
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشد منتشر نخواهند شد
عنوان صفحه‌ها
نظرسنجی